پايان نامه

مشخصات پايان نامه:

۹۷/۷/۱۰ دفاع:
۲۱۱۷ شناسه:
حسن بخشي زاده ايمچه دانشجو:
تبيين عوامل اجتماعي در دگرديسي ساخت شهر اسلامي در دوره معاصر (موردپژوهي: تهران "شهر اسلامي ايراني") عنوان فارسي:
Explanation of Social factors in the transformation of Islamic city building in the contemporary period (Case Study: Tehran, "Islamic city") عنوان انگليسي:

هدف اين رساله، ارائه، تبييني جامعه‌شناسانه از شهر اسلامي است تا معيارهاي آن مشخص شود و بعد از بررسي سير تطور و توسعه شهر تهران در دوره هاي قاجاريه و پهلوي (1304-1321) ، و نقش عوامل اجتماعي در آن، دوري و نزديكي تهران به شاخص‌هاي شهر اسلامي نشان داده ‌شود. در ارتباط با روش تحقيق، مباحث تاريخي تغييرات اجتماعي شهر تهران، را مي‌توان با تفسيري هرمنوتيك انجام داد. از اينرو تحليل تاريخي و تحليل هرمنوتيك تفسيري به موازات يكديگر در اينجا استفاده شده است. در ارتباط با بعد ديگر تحقيق كه درباره تبيين شهر اسلامي و استخراج معيار‌هاي آن است از روش تحليل تماتيك (مضمون) براي تحليل داده‌ها و منابع موجود استفاده شده است. بحث و نتيجه‌گيري اين رساله نشان مي‌دهد كه: از بين عوامل مختلف ايجاد و توسعه شهرها، عامل اصلي ايجاد شهر تهران، عامل سياست بوده است. شهر تهران در دوره قاجاريه به‌عنوان پايتخت ايران انتخاب و روند سير و تحول خود را با وجود دخالت‌هاي بيگانگان، با الهام گرفتن از توسعه و پيشرفت غرب، توسط پيشران‌هايي چون اميركبير و سپهسالار به پيش مي‌برد و اقدامات اصلاح‌گرايانه بسياري را به‌عنوان بزنگاه‌هاي تاريخي در شهر تهران نظير اصلاحات بنيادي، انقلاب مشروطه، جنبش تنباكو تجربه مي‌كند. در واقع كانون اصلي انديشه‌هاي اصلاح‌طلبانه، نخست در دستگاه دولت به وجود آمد و نوآوران اوليه از ميان زمامداران و وزيران برخاستند كه مسئوليت اداره كشور را برعهده داشتند. شهر تهران در دوره قاجاريه، مهم‌ترين و بنيادي‌ترين تغييرات اجتماعي را تجربه مي‌كند دوراني كه جمعيت آن را به سه برابر مي‌رسد و در اوايل، به هيچ وجه قابل قياس با اصفهان و تبريز نبود. دروازه‌هاي شهر تهران، نماد تهران در دوره قاجاريه بودند و تغييرات اجتماعي (تغيير الگوي زندگي ساكنان و تأثيرپذيري از غرب همزمان با مراودات بيشتر با كشورهاي اروپايي) منجر به تغييرات معماري شدند و سبك تهران را به‌وجود آوردند. در اواخر دوره قاجاريه، تهران با هرج و مرج و ضعف قدرت مركزي روبرو مي‌شود و زمينه را براي كودتاي سوم اسفند 1299 آماده مي‌كند. شهري بدون امنيت، آماده استقبال از حاكمي مي‌شود كه كشور را از هم گسيختگي نجات دهد. بين سال‌هاي 1300 تا 1320، ساختار اجتماعي تهران به سرعت تغيير كرد. پيدايش ديوانسالاري، تقسيمات جديد شهري، اجراي سيستم جديد مديريت شهري (بلديه)، ايجاد ساختمان‌هاي متعدد و زياد، حمل و نقل، ايجاد خيابان‌ها، توسعه فضايي شهر، حرفه‌ها و مشاغل جديد، مهاجرت زياد به شهر، گسترش محلات و ايجاد محلات جديد و ... باعث تغيير الگوهاي ديرپاي زندگي در شهر شد. درپي سياست‌هاي تجددگرايي سال هاي(1304-1321) ، در اين دوره شاهد، شدت گرفتن هجوم فرهنگ غربي به شكل بي‌سابقه‌اي در شهر تهران هستيم و اين امر به نحو كامل خود را در معماري و شهرسازي تهران نشان مي‌دهد.

مي‌توان گفت كه مهمترين تغييرات اجتماعي و رويارويي با ناشناخته‌ترين مسائل شهري، در دوره (1304-1321)در شهر تهران بروز و نمود پيدا كرد. تحولاتي كه با اعمال قدرت و فشار از سمت دولت و توسط عوامل دولتي انجام شد و بر خلاف دوره قاجاريه، اين شخص پادشاه است كه خواهان توسعه و پيشرفت است و پيشران‌هايي نظير محمد علي فروغي، علي اكبر داور، تيمور تاش، علي اصغر حكمت و.... آن را دنبال مي‌كنند. تغييراتي كه مردم شهري، صرفاً پذيرندگان اين تغييرات هستند و خودشان را با آنها انطباق مي‌دهند.

به طور كلي، شهر اسلامي، يك واقعيت اجتماعي است كه محقق به‌دنبال تبيين آن به‌عنوان محملِ كنش انساني و نهاد اجتماعي است. طبق نتايج تحقيق، شهر تهران در تطابق با شهر اسلامي در دوره هاي قاجاريه و پهلوي (1304-1321) شاهد تعدادي از معيار‌هاي شهر اسلامي نظير وجود هويت توحيدي، نظم و كالبد اسلامي است، ليكن در راه توسعه و تغيير، شهر تهران بيشتر به سمت معيار‌هاي غربي پيش رفته و معيار‌هاي اسلامي تاحدودي ناديده گرفته شده است.

چکيده:

شهر تهران، شهر اسلامي، عوامل اجتماعي، دوره قاجاريه، دوره پهلوي (1304-1321)، معيارهاي شهر اسلامي.

کلمات کليدي

اساتيد:

دکتر عبدالحسين كلانتري استاد راهنما:
استاد راهنماي دوم:
دکتر سيدمحسن حبيبي استاد مشاور:
دکتر قاسم زائري استاد مشاور دوم:

مقالات مستخرج از پايان نامه:

چکيده سال انتشار Pages Vol/Issue نام مجله/همايش/انتشارات نويسندگان عنوان داخلي/بين المللي وضعيت نوع رديف
بررسي مسائل اجتماعي ايران تبيين جامعه‌شناختي آثار و مسائل اجتماعي پيدايش و توسعه شهر تهران در دوره قاجاريه پذيرش شده مقاله در مجله علمي/پژوهشي ۱

تماس با ما

اداره رياست: ۸۸۳۹۱۴۰۰-۰۲۱
امور مالي: ۸۸۳۹۰۸۸۷-۰۲۱
امور اداري: ۸۸۳۹۸۸۶-۰۲۱
آموزش: تماس با کارشناسان آموزش
دورنگار: ۸۸۳۹۰۸۸۹-۰۲۱
دورنگار دبيرخانه: ۸۸۳۹۰۸۸۶-۰۲۱ داخلي ۲۶۰

تهران، بلوار کشاورز، خيابان وصال شيرازي، كوچه فردانش پلاك ۲

آمار وب سايت

توجه

تمامي حقوق براي پرديس البرز دانشگاه تهران محفوظ است. بازنشر اطلاعات اعم از اخبار صفحات وب سايت با ذکر منبع بدون اشکال است. ارجاع به پايان نامه‌هاي دانشجويي بايد قالب استاندارد علمي انجام شود.