پايان نامه

مشخصات پايان نامه:

۹۶/۱۱/۲۸ دفاع:
۱۷۰۸ شناسه:
نازيلا شفيعيان دانشجو:
طراحي و تدوين مدل كاركردي رسانه هاي جمعي در ايران با تأكيد بر توسعه سرمايه هاي اجتماعي(مورد مطالعه: سازمان صداي جمهوري اسلامي ايران) عنوان فارسي:
The Function of Mass Media in Iran with an Emphasis on Social Capital Development- Case Study: The Voice of the Islamic Republic of Iran عنوان انگليسي:

علاوه بر دانش و مهارت فني كاركنان (سرمايه انساني)، سطح شايسته اي از سرمايه اجتماعي نيز براي توسعه اجتماعي و اقتصادي سازمان هاي رسانه اي، و به ويژه سازمان هاي رسانه هاي جمعي كشور ضروري به نظر مي رسد. ليكن متأسفانه با عملكردهايي كه سازمان هاي رسانه هاي جمعي و به ويژه سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران در طول دوره هاي متوالي و به خصوص در چند سال اخير از خود بروز داده است، موجب گرديده تا اهميت مشاركت مردمي، چه بين افراد داخل سازمان ها، و چه ارتباط بين نيروهاي انساني اين سازمان ها با افراد خارج از اين سازمان، يعني مشتريان و مخاطبين ناديده و يا دست كم گرفته شود، كه اين امر موجب آن شده است تا اعتماد بين نيروهاي انساني داخل سازمان ها با يكديگر و نيز با مشتريان و مخاطبين بيش از پيش تقليل يابد.

سرمايه اجتماعي در سازمان هاي رسانه هاي جمعي و به ويژه سازمان صداي جمهوري اسلامي ايران، كه كاركرد اصلي آن ها ايجاد وفاق جمعي ملي و فراملي است، منبع مهمي براي اشاعه فرهنگ، چه در داخل و چه در خارج از كشور محسوب شده، و با ايجاد شبكه ارتباطات و اطلاعاتي مردمي، اين رسانه ها را از هژمونيك شدن و اطلاعات گزينشي به دور نگه داشته، اعتماد افراد داخل و خارج از سازمان را نسبت به رسانه ها افزايش داده، و با تأكيد بر مشاركت مردمي، قادر مي گردد تا به طور روزافزون مخاطبين خود را افزايش دهد، كه به طور قطع پيامد آن چيزي جز توسعه ملي و فرهنگي نخواهد بود.

سرمايه اجتماعي معاني ضمني بسيار دارد و از اين رو گستره ابهام و آشفتگي قابل توجهي را ايجاد مي كند. متخصصان علوم اجتماعي، سياسي و اقتصادي، هريك معاني متفاوتي از اين مفهوم را برداشت مي كنند. دانشمندان علوم اجتماعي، سرمايه را به عنوان موجودي در نظر مي گيرندكه به طور پيوسته و در طول زمان اندوخته مي شود. حال آن كه اقتصاددانان به رويكردي رو به جلو گرايش دارند كه در آن سرمايه بر حسب منافعي كه در آينده ايجاد مي كند، ارزش گذاري مي شود. در اصطلاح حسابداري، دانشمندان علوم اجتماعي تمايل دارند سرمايه را بر مبناي «هزينه تاريخي» آن ارزش گذاري كنند، حال انكه اقتصاد دانان بر مبناي «ارزش بازار»، يعني ارزش حاضر خالص مورد انتظار و منفعت ايجاد شده از دارايي در آينده، ارزش گذاري مي كنند. ادبيات شبكه و اعتماد از عبارات كليدي در ادبيات سرمايه اجتماعي هستند (Casson & Giusta, 2007, pp. 220-221).

به طور خلاصه سرمايه اجتماعي، محصول ساخته شده از ارتباط اجتماعي است كه در تعاملات توليد و ايجاد مي شود، ليكن در يك شبكه قرار دارد. افراد ممكن است به گسترش سرمايه اجتماعي، كم و بيش تمايل داشته باشند، اما آنها تنها در تعاملات اجتماعي مي توانند به آن ها برسند. وجود سرمايه اجتماعي، تعاملات را قادر مي سازد تا درجاي خود از منابع بهره برداري كرده، و به ويژه بستر مناسبي را براي بهره برداري از نيروي انساني در سازمان هاي مختلف فراهم آورد. از سوي ديگر، بهره گيري از ديگر سرمايه هاي اجتماعي سازمان نيز در پرتو اين سرمايه امكان پذير است كه همين نكته، اهميت آن را در سازمان نشان مي دهد. سرمايه اجتماعي، مجموعه هنجارهاي موجود در نظام هاي اجتماعي است كه موجب ارتقاي سطح همكاري اعضاي آن جامعه و پايين آمدن هزينه هاي ارتباطات مي شود (Fukuyama, 1999, p.1).

پذيرش كاركردهاي مهم و حياتي رسانه هاي جمعي با تأكيد بر توسعه سرمايه اجتماعي ما را بر آن مي‌دارد كه نسبت به عواملي كه موجب ايجاد، تقويت و گسترش آن مي‌شود، دقت بيشتري مبذول داريم و به شناخت اين عوامل همت گماريم. سرمايه اجتماعي، مفهومي است كه كابرد وسيعي در علوم اجتماعي دارد اما تعريف دقيق آن آسان است، با اين حال مي توان آن را مجموعه ارتباطاتي دانست كه يك فرد يا بنگاه با ديگر افراد يا بنگاه ها ايجاد مي كند. در اين تحقيق آن چه فرد با بهره گيري از روابط و پيوندهايش، قادر است تا منابع مورد نياز را براي موفقيت شخصي خود فراهم آورد به عنوان سرمايه اجتماعي توصيف مي شود (Decarolis & Saparito, 2006, pp. 42-43).

بنابراين، پژوهش گر مترصد آن است تا عملكردها و بينش هاي افراد مربوط به سازمان هاي رسانه هاي جمعي و به ويژه نخبگان و افراد مطلع از ادبيات موضوع نظير؛ اساتيد دانشگاه، مديران اجرايي، و كارشناسان زبده سازمان صداي جمهوري اسلامي ايران را مورد مداقه قرار داده و با انجام مطالعه اي عميق در اين سازمان، علل ناديده گرفتن و يا كم اهميت دانستن سرمايه اجتماعي را در اين نوع رسانه جمعي ريشه يابي نموده، و با در دست داشتن مدل ابتدايي اين مفهوم، و نيز مقايسه با سازمانه هاي مشابه موفق، مدل كاركردي رسانه هاي جمعي با تأكيد بر توسعه سرمايه اجتماعي را در سازمان صداي جمهوري اسلامي ايران طراحي، تدوين و ارائه نمايد.

در نتيجه، به لحاظ اهميت سرمايه هاي اجتماعي در سازمان هاي رسانه هاي جمعي، همان طوري كه به طور خلاصه در مطالب فوق ذكر گرديد، در تحقيق حاضر، پژوهش گر بر آن است تا الگويي كاركردي از رسانه هاي جمعي، با مطالعه در سازمان صداي جمهوري اسلامي ايران و با تأكيد بر توسعه سرمايه اجتماعي ارائه نمايد. منظور از الگوي كاركردي؛ همان گونه كه دويچ نيز بيان مي كند، هر الگوي طراحي شده در علوم اجتماعي است كه بتواند چهار كاركرد سازماندهي، اكتشافي، پيش بيني كنندگي، و سنجش را ايفا كند. بنابراين الگوي كاركردي رسانه هاي جمعي پژوهش حاضر قادر خواهد بود:

1- تصويري كلي از انسان و سرمايه هاي اجتماعي و نيز نقش رسانه هاي جمعي و به ويژه راديو را در توسعه اين قابليت ها ارائه داده، تصويري كلي از رابطه رسانه و انسان در حوزه توسعه انساني فراهم آورد.

2- با اهداف اكتشافي صورت بگيرد.

3- قادر باشد امكان حادث شدن نتايج جايگزين متفاوت را پيش بيني كرده، مبنايي براي تنظيم فرضيه و پيش بيني ها باشد.

4- و در نهايت مبنايي را جهت ارزيابي عملكرد صداي جمهوري اسلامي ايران با هدف توسعه سرمايه اجتماعي فراهم آورد.

به طور خلاصه، تأكيد پژوهش گر در انجام مطالعه حاضر دست يافتن به نگرشي از انسان و توسعه ي او است كه با ماهيت واقعي وي تناسب داشته باشد، و در عين حال بتواند با انجام يك پژوهش تركيبي، كه تلفيقي از پژوهش كيفي و كمي به طور موازي است، به طور هم زمان به ادبيات موضوع رسانه هاي جمعي با تأكيد بر توسعه سرمايه هاي اجتماعي پرداخته و نيز با انجام مطالعات كيفي و عمقي و با روش گراندد تئوري (نظريه بنياد)، بسياري از مسائل و مشكلات اين سازمان را ريشه يابي كرده، پس از جمع آوري اطلاعات از هر دو نوع پژوهش، به مدل كاركردي مورد مطالعه دست يافته و سپس با استفاده از روش دلفي، نتايج مطالعات خود را اعتباربخشي نمايد. و در انتها، با جمع بندي نتايج به دست آمده از تحقيقات كيفي و كمي، نظريه مربوطه را مطرح كرده، چارچوب و مدلي را ارائه نمايد كه بتواند كاركردهاي اصلي رسانه هاي جمعي، يعني كاركردهاي سازماندهي، اكتشافي، پيش بيني كنندگي، و سنجش را با تأكيد بر توسعه سرمايه اجتماعي در سازمان صداي جمهوري اسلامي ايران ارائه نمايد.

به طور قطع جهت انجام چنين مطالعه اي، ضروري است تا پژوهش گر در راستاي اهداف تحقيق خود، يعني ارائه مدل كاركردي رسانه هاي جمعي با تأكيد بر توسعه سرمايه اجتماعي و با انجام مطالعه در سازمان صداي جمهوري اسلامي ايران، برخي مولفه هاي ابتدايي مفهوم سرمايه اجتماعي را مورد بازبيني و مداقه قرار داده، جهت توسعه اين مفاهيم تحقيقي اكتشافي صورت دهد.

پايايي پژوهش: جهت پايايي پژوهش حاضر، از روش بازآزمون و شاخص ثبات استفاده مي شود، بدين صورت كه شاخص ثبات يا بازآزمون به ميزان سازگاري طبقه بندي داده ها در طول زمان اشاره دارد. اين شاخص را زماني مي توان محاسبه كرد كه يك كدگذار متني را در دو زمان متفاوت كدگذاري كرده باشد. براي انجام محاسبه پايايي بازآزمون از ميان مصاحبه هاي انجام گرفته چند مصاحبه را به عنوان نمونه انتخاب كرده و هركدام از آن ها را در يك فاصله زماني كوتاه و مشخص دوباره كدگذاري مي گردند، سپس كدهاي مشخص شده در دو فاصله زماني براي هركدام از مصاحبه ها با هم مقايسه مي شوند و از طريق ميزان توافقات و عدم توافقات موجود در دو مرحله كدگذاري، شاخص ثبات براي آن پژوهش محاسبه مي شود. در هر كدام از مصاحبه ها، كدهايي كه در دو فاصله زماني با هم مشابه هستند با عنوان توافق و كدهاي غيرمشابه با عنوان عدم توافق مشخص مي شوند.

روش ديگر محاسبه ضريب اسكات است كه نشان دهنده پايايي ميان كدگذاران است. در اين پژوهش متن مصاحبه ها توسط فرد ديگري نيز كدگذاري مي شود.

درصد توافق مورد انتظار درصد توافق مشاهده شد = Pi

درصد توافق مورد انتظار -1

روايي پژوهش: جهت سنجش روايي پژوهش حاضر، تلاش مي شود تا با انجام تمام مراحل يك پژوهش كيفي از طريق گراندد تئوري (نظريه داده بنياد) مورد توجه قرار گرفته و رعايت شوند. بنابر نظر انديشمندان، رعايت اين مراحل منجر به افزايش روايي يك پژوهش گراندد تئوري خواهد شد:

 گام اول: طرح پژوهش. در اين مرحله سوالات اساسي تحقيق مشخص مي شوند، مورد ها انتخاب مي گردند.

 گام دوم: جمع آوري داده ها. با توجه به اين كه پژوهش حاضر از نوع تركيبي موازي است، لازم است تا جهت جمع آوري داده ها از منابع چندگانه مباني نظري، اسناد و قوانين و مصاحبه ها به طور هم زمان استفاده شود. تركيب كردن انواع داده ها خاصيت سينرژيكي داشته و يافته هاي حاصل از پژوهش كيفي را تقويت كرده، در عين حال خللي به روش پژوهش كيفي وارد نمي آورد.

 گام سوم: مرتب سازي داده ها

 گام چهارم: تحليل داده ها از طريق فرايندهاي كدگذاري باز، انتخابي، و محوري است. پس از اشباع داده ها، يعني زماني كه مطلبي به پژوهش اضافه نشود، فرآيند كدگذاري متوقف مي گردد.

 گام پنجم: مقايسه ادبيات. در اين مرحله ضمن ارائه يافته ها و الگوي نهايي، يافته ها را با ادبيات حوزه مورد مطالعه و بيان شباهت ها و تفاوت ها پرداخته مي شود.

اعتبارسنجي پژوهش: سپس، جهت اعتبار دهي به داده هاي تحقيق حاضر از روش دلفي بهره گرفته خواهد شد. روش دلفي به گروه انديشي مبتني بوده و براي يافتن پاسخ يك مسأله از هم فكري و اجماع گروه خبرگان بر روي پاسخ استفاده مي شود و البته بحث گمنام بودن نظرات در اين تكنيك مايع سوگيري ها در ارائه راه حل ها و مباحث شده، امكان غلبه ي برحي نظرات اعضاي گروه بر روي نظرات ديگران را تا حدود زيادي كاهش مي دهد. شركت كنندگان دلفي را متخصصان يا خبرگان تشكيل مي دهند (احمدي، 1388: 30-40). براي تصميم در مورد پايان دورهاي دلفي،‌ اتفاق نظر خبرگان در خصوص سوالات بر اساس مقدار ضريب هماهنگي كندال تعيين مي شود. ارسال و توزيع پرسش نامه به خبرگان از طريق ايميل صورت مي گيرد. كليه ي محاسبات با استفاده از نرم افزار SPSS صورت مي گيرد. اعضاي پانل دلفي از بين خبرگان تحت مصاحبه بخش كيفي تحقيق تعيين مي شوند (خسروي ؛ و همكاران، 1391: 129-153).

در انتها، با مقايسه داده هاي حاصل از تحقيق كيفي گراندد تئوري و مقايسه آن ها با ادبيات موضوع و نيز داده هاي جمع آوري شده از روش دلفي، نتيجه گيري صورت گرفته، نظريه و مدل كاركردي پژوهش ارائه خواهد شد.

چکيده:

مدل كاركردي- رسانه هاي جمعي- سرمايه اجتماعي- سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران

کلمات کليدي

اساتيد:

دکتر مجتبي اميري استاد راهنما:
استاد راهنماي دوم:
دکتر علي اكبر فرهنگي استاد مشاور:
دکتر هادي خانيكي استاد مشاور دوم:

مقالات مستخرج از پايان نامه:

چکيده سال انتشار Pages Vol/Issue نام مجله/همايش/انتشارات نويسندگان عنوان داخلي/بين المللي وضعيت نوع رديف

تماس با ما

اداره رياست: ۸۸۳۹۱۴۰۰-۰۲۱
امور مالي: ۸۸۳۹۰۸۸۷-۰۲۱
امور اداري: ۸۸۳۹۸۸۶-۰۲۱
آموزش: تماس با کارشناسان آموزش
دورنگار: ۸۸۳۹۰۸۸۹-۰۲۱
دورنگار دبيرخانه: ۸۸۳۹۰۸۸۶-۰۲۱ داخلي ۲۶۰

تهران، خيابان انقلاب، خيابان وصال شيرازي، كوچه فردانش پلاك ۲

آمار وب سايت

توجه

تمامي حقوق براي پرديس البرز دانشگاه تهران محفوظ است. بازنشر اطلاعات اعم از اخبار صفحات وب سايت با ذکر منبع بدون اشکال است. ارجاع به پايان نامه‌هاي دانشجويي بايد قالب استاندارد علمي انجام شود.